ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: 
ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਜਗ੍ਹਾ ਦੀ ਜੋ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ‘ਲੂਵਰ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ’ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡੀ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ 5,000 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਝਲਕ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਹੈਰਾਨ ਨਾ ਹੋਵੋ! ਇਹ ਕੋਈ ਸੁਪਨਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਜਲਦੀ ਹੀ ਹਕੀਕਤ ਬਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਜਿਸ ਰਾਏਸੀਨਾ ਹਿੱਲ ‘ਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸੱਤਾ ਦੇ ਫੈਸਲੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ, ਉੱਥੇ ਹੁਣ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਹਾਂਕੁੰਭ ਸਜਣ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਕੇਂਦਰ ਰਹੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਨਾਰਥ ਅਤੇ ਸਾਊਥ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਜਾਇਬ ਘਰ, ‘ਯੁਗੇ ਯੁਗੀਨ ਭਾਰਤ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ’ (Yuge Yugeen Bharat Museum) ਬਣਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਓ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ।
ਕਦੋਂ ਮਿਲੇਗੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਝਲਕ?
ਇਸ ਵਿਸ਼ਾਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਸਾਲ 2026 ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਇਸ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਗੈਲਰੀ ਨਾਰਥ ਬਲਾਕ ਵਿੱਚ ਆਮ ਜਨਤਾ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਗੈਲਰੀ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਦੀ ਇੱਕ ਝਲਕ ਪੇਸ਼ ਕਰੇਗੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਅਤੇ ਦਾਰਸ਼ਨਿਕ ਡੂੰਘਾਈ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲਗਭਗ 100 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇਗਾ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ
ਇਹ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਕਿੰਨਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਇਸੇ ਗੱਲ ਤੋਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੂਰਾ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਰਿਸ ਦੇ ਫੇਮਸ ਲੂਵਰ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ (Louvre Museum) ਨੂੰ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦੇਵੇਗਾ। ‘ਯੁਗੇ ਯੁਗੀਨ ਭਾਰਤ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਜਾਇਬ ਘਰ’ ਲਗਭਗ 1.55 ਲੱਖ ਵਰਗ ਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 80,000 ਵਰਗ ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜਗ੍ਹਾ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਲਈ ਹੋਵੇਗੀ। ਇੱਥੇ ਸਿੰਧੂ ਘਾਟੀ ਸਭਿਅਤਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਆਧੁਨਿਕ ਭਾਰਤ ਤੱਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ 80,000 ਤੋਂ 1,00,000 ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦਾ ਨਵਾਂ ਅਵਤਾਰ
ਇਸ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਿਸੇ ਨਵੀਂ ਇਮਾਰਤ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ, ਸਗੋਂ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਲ ਦੇ ਨਾਰਥ ਅਤੇ ਸਾਊਥ ਬਲਾਕ ਦੀ ਹੀ ਮੁੜ ਵਰਤੋਂ (Adaptive Reuse) ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਵਾਸਤੂਕਲਾ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਦੇ ਲਈ ਮੰਤਰਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਵੇਂ ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਫਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਦੱਸ ਦੇਈਏ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਵੀ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਇੱਕ ਵੀਡੀਓ ਸਾਂਝਾ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਅਦਭੁਤ ਤਬਦੀਲੀ ਦੀ ਝਲਕ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਹੈ।
ਹਰ ਸਾਲ ਜੁੜਨਗੇ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਸੈਲਾਨੀ
ਅਗਲੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਲਗਪਗ 30 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਸ਼ਿਆਂ (Themes) ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਗੈਲਰੀਆਂ ਖੋਲ੍ਹੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਇਹ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ, ਤਾਂ ਇੱਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਪਗ 1 ਕਰੋੜ ਸੈਲਾਨੀ ਆਉਣਗੇ। ਦਰਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਿਵਿਆਂਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ ਸੁਖਾਲੇ ਰਸਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇੰਨਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਨਾਰਥ ਅਤੇ ਸਾਊਥ ਬਲਾਕ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਲਈ ਇੱਕ ਅੰਡਰਗਰਾਊਂਡ ਟਨਲ (ਸੁਰੰਗ) ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਵੀ ਤਜਵੀਜ਼ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ‘ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕੋਰੀਡੋਰ’ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰੇਗੀ। ਯਕੀਨੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਹ ਮਿਊਜ਼ੀਅਮ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਕਰਸ਼ਣ ਬਣਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
